2e "How to" sessie 31 maart

Laten we van elkaar leren over innoveren! Maandagochtend 31 maart om 9 uur sloten ruim 80 mensen online aan voor de tweede van vijf Innovatie – “How to” – online sessies van de Rijks Innovatie Community. We pakken samen iedere maandag een ander thema bij de kop.  Dit keer: Hoe stuur je innovatieactiviteiten aan?

De sessies zijn geïnspireerd op de ‘How to’ sessies van INNOvember 2024. Doel: laagdrempelige sessies van een uurtje online, waarin we innovatie-ervaringen van ministeries en publieke dienstverleners delen, steeds rond een ander thema. Opzet: korte inleidingen van enkele collega innovatoren gevolgd door vragen van, en interactie met, de groep. En afgesloten met ‘tips’ aan je collega’s- hoe pak je het aan?

Sprekers

  • Gert Staal (Opleiding Innoveren met Impact & directeur-bestuurder Total Innovation Management Foundation) benadrukte het belang van een goed ingebedde innovatiestrategie. Innovatie is niet (enkel) de opdracht van een bepaalde afdeling of team, en het is geen nevenactiviteit. Zet energie op het inweven van innovatie in de totaal strategie van de organisatie. Hij werkt met het innovatie maturity model dat is ontwikkeld door Rijksorganisatie ODI om het innovatievermogen van overheidsorganisaties te meten en verbeteren. Voorbeeld: het aanpassen van inkoopprocessen kan bijdragen aan effectievere innovatie. Steun vanuit het senior management is volgens Gert cruciaal voor het succes van innovatie.

  • Wouter Welling (Programmadirecteur DigiCampus) gaf aan dat innovatie binnen de overheid vaak botst met de behoefte aan stabiliteit en beheersbaarheid. Het lukt ons als overheid slecht om de twee taken van een organisatie namelijk ‘Run’ (het gewone werk) en ‘Change’ (Innovatie) in samenhang te organiseren. Er zijn allerlei instrumenten beschikbaar om innovatie te steunen, maar implementatie (en opschaling) van succesvolle innovaties blijft lastig.
  • Nauwere samenwerking tussen innovatie-, ontwikkel- en beheerteams kan deze kloof overbruggen. Hij verwees naar de Generieke Digitale Infrastructuur (GDI), waaronder DigiD en MijnOverheid vallen, als een voorbeeld van samenwerking rond digitale innovatie. En een missie gedreven innovatiestrategie is nodig om ervoor te zorgen dat innovatieactiviteiten steeds gerelateerd zijn aan de grote vraagstukken waarvoor we staan.
  • Sven Hamelink (Afdelingshoofd Science & Technology bij de Politie) lichtte toe hoe innovatie binnen de politie wordt aangepakt. Met 65.000 medewerkers en een internationaal speelveld is innovatie noodzakelijk. De politie werkt met een onderscheid tussen 
  1. Incrementele verbeteringen waarbij medewerkers worden ondersteund met middelen en duidelijke richtlijnen, en
  2.  Strategische innovatie, waarbij wordt samengewerkt met onder meer Defensie en wetenschappelijke instellingen om grote uitdagingen aan te pakken. Hierbij is het ook van belang toekomstbeelden te ontwikkelen als hulpmiddel voor het bepalen van de richting van innovatie.
  • Sven pleitte ook voor innovatiesamenwerking waarin partijen gezamenlijk verantwoordelijkheid dragen. Dankzij deze aanpak werd recentelijk geïnvesteerd in technologieën zoals quantum computing, virtual en mixed reality en robotica.
  • Marjanke Töller (Programmadirecteur Innovatie en Dienstverlening, UWV) benadrukte eveneens dat innovatie structureel ingebed moet worden in de organisatie. Ze vertelde hoe het UWV probeert meer structuur en richting aan te brengen. Ooit is UWV begonnen met een ‘bottom up’ aanpak en op enig moment bleken er 19 ‘innovatie (regio) teams’ actief te zijn, elk met eigen prioriteiten en activiteiten. Door een gezamenlijke visie te formuleren, wordt tegenwoordig dubbel werk voorkomen en innovatie efficiënter ingezet.
  • Het UWV heeft innovatie nu direct gekoppeld aan strategische prioriteiten en heeft drie strategische kansgebieden voor innovaties vastgelegd.  

Vragen, discussie, tips!

Hoe kom je tot een innovatiestrategie? Hoe betrek je medewerkers bij het proces? Onderneem je ook risicovolle projecten? Maken je gebruik van omgevingsanalyses of  toekomstverkenningen? Hoe betrek je klanten/gebruikers van de innovatie? Hoe kies je tussen innovaties? Deze en andere gespreksonderwerpen kwamen in de discussie langs.

Uit het gesprek kwamen de volgende tips aan collega’s met een innovatieopdracht:

  • Zet in op draagvlak van de top en vraag om een innovatiestrategie. Innovatie heeft een grotere kans van slagen als er bestuursleden, SGs en DGs zijn die innovatie echt op waarde schatten en er actief bij betrokken zijn. Dit kan deuren openen en eraan bijdragen dat belemmeringen worden opgeruimd zodat innovatoren dóór kunnen.
  • Inspireer je manager. Maak de mogelijkheden van innovatie tastbaar met werkbezoeken aan innovatieve organisaties die mooie oplossingen laten zien, waardoor ze zeggen: dat willen wij ook!
  • Bied in je innovatiestrategie ruimte voor meer radicale en risicovolle projecten naast kleine verbeteringen, en voor de langere termijn naast ‘quick wins’. 
  • Een periodieke toekomstverkenning helpt om tot een strategie te komen- kijk of je deze met ketenpartners samen kunt ontwikkelen.
  • Zorg voor een gedeeld begrippenkader rondom innovatie (wanneer is iets innovatie?) en voor digitale tools om projecten te stroomlijnen en samenwerking te bevorderen.
  • Zoek naar lopende trajecten die erg op elkaar lijken en kijk of ze te bundelen zijn tot één opdracht. Level twee: voer portfolio management waardoor je geen dubbele innovatietrajecten meer uitzet. 
  • Innovatie vraagt om samenwerking en een cultuur van experimenteren en risico’s durven nemen. Platforms zoals de Rijks Innovatie Community (RIC) zijn een belangrijke brug naar meer connecties en kennis.
  • Maak van innovatieteams geen ‘paradijsvogels’ die op afstand van de dagelijkse perikelen mogen werken aan leuke dingen- trek ze de organisatie in. Andersom: steun mensen in de uitvoering om te innoveren. Stelling: iedere ambtenaar zou innovatie in zijn of haar takenpakket moeten hebben’.
  • Zie innovatie niet als een project met een eindpunt, maar als een continu proces dat doorlopend aandacht vereist: innoveren is een werkwoord.
  • Tip van iedereen; laten we vaker in dit soort sessies met elkaar doordenken hoe we innoveren!

De volgende “How to ”sessie data