Innoveren. Hoe laat je een olifant dansen op een koord?
Acht tips van je innovatie collega’s. De Rijks Innovatie Community organiseerde tijdens INNOvember vier ‘how to’ sessies over innovatie. Het animo bleek erg groot - voor elke sessie melden zich tussen 150 en 250 innovators vanuit diverse organisaties. In het sociale domein, de strafrechtketen, het onderwijs, de zorg, infrastructuur, het vervoer, het vastgoed, overal blijken innovators met dezelfde vragen te worstelen. Erover praten helpt 😊. Na elke sessie maakten we een lijstje met alle tips en adviezen aan elkaar. Hier komen ze.
De acht tips
Tip 1: Zoek elkaar op, benut elkaars kracht
Innoveren is niet makkelijk vertelden we elkaar, wel waardevol. En vaak erg leuk. Ervaringen delen en verbinden rond dezelfde vraagstukken helpt en motiveert. In de eigen organisatie én daarbuiten. Sluit je aan bij de Rijks Innovatie Community. Kom naar de netwerkborrels en andere bijeenkomst, wees welkom op RIConline – onze online samenwerkingsplek. Zie Home | Rijks Innovatie Community
Tip 2: Ontrafel het probleem: is dit echt de beste oplossing?
Kijk voor je start kritisch naar het idee dat op tafel ligt. Voor welk probleem is deze prachtige innovatie eigenlijk een oplossing? Ontrafel het probleem. Heb je het echte probleem te pakken? Vijf keer vragen ‘waarom moeten we dit doen?’ helpt daarbij. Welke oplossingen zijn er allemaal? Is dit idee echt de beste optie? Waarom?
Tip 3: Begin klein, denk groot
Beginnen geeft energie. De trein rijdt en gaandeweg zoeken we uit hoe we het doen. Start met de mensen die positief zijn en iets voor elkaar willen boksen! Deel de innovatie op in stapjes en begin. Maak plannen niet gedetailleerd, ga open het gesprek aan om samen tot onverwachte inzichten te komen. Haal kennis en ervaringen op vanuit organisaties die verder zijn. O ja: en soms moet je pas achteraf om toestemming vragen.
Begin dus klein, maar dénk vanaf het begin groot. Hoe wil je verder na het experiment. Denk je aan vervolgexperimenten, een proof of concept, iets inkopen, een werkwijze implementeren? Kan je misschien meteen starten op de schaal die je voor ogen hebt- want later opschalen is niet altijd mogelijk of makkelijk? Ga na wie je straks, ook aan de top, nodig hebt om straks echt iets voor elkaar te krijgen. Benader de top met lef.
Tip 4: Werk samen om méér te bereiken
Zoek vanaf het begin de samenwerking op, samen kom je verder. Met collega’s van andere afdelingen, andere organisaties. Met studenten en natuurlijk met de eindgebruiker. Hoe meer mensen en organisaties de innovatie straks benutten of zijn aangesloten bij de verandering, hoe waardevoller de innovatie. En als je samenwerkt kun je krachten bundelen. Laat gaandeweg steeds meer mensen en organisaties meedoen. Omdat je al bent begonnen en enige focus hebt, kun je ellenlange vergaderingen vooraf over wat volgens wie moet gebeuren vermijden. Aanpassingen voer je gaandeweg door op basis van de resultaten. Een goed voorbeeld is Stap voor stap naar één Betalingsregeling Rijk | CJIB.nl. De trein ging rijden vanaf DUO, CJIB en GAK en inmiddels springen steeds meer organisaties aan boord.
Tip 5: Focus, kies en stop!
We vertelden elkaar dat er vaak enthousiast geïnnoveerd wordt, vooral met technische innovatie (apps zijn in trek). Maar dat het zo lastig is te kiezen welke innovaties je doorzet en welke niet. Want een innovatieagenda met 24.640 prioriteiten of een roadmap met 35 clusters biedt geen focus. Prioriteren betekent ook écht dingen op dit moment niet doen of met dingen stoppen- wees daarin streng. Verder werken sommige organisaties aan of met een ‘innovatiedashboard’. Hierop staat een beperkt aantal goed gekozen indicatoren die laten zien hoe het ervoor staat met innovatie.
Tip 6: Bouw een innovatietrechter en differentieer
Innoveren is net als elk werkproces gebaat bij structuur. Bouw mechanismes in die ervoor zorgen dat je kunt kiezen uit de stroom van ideeën. Op basis van criteria vanuit de ambities, de kosten, de verwachte baten, de slagingskans enzovoorts. Kies voor een ‘innovatieportfolio’ met een mix van snel te realiseren innovaties en complexe trajecten gericht op de langere termijn. Verschillende organisaties gebruiken hiervoor het McKinsey model met drie horizons van innovatie. Hoe meer impact je verwacht, hoe hoger de effort (tijd, kosten) mag zijn. Zo bouw je een innovatietrechter en brengt focus aan. Koppel instrumenten aan elkaar. Je innovatie agenda, roadmaps, innovatieportfolio’s, innovatieboard en innovatie labs vormen dan een logisch geheel.
Tip 7: Benut padbouwers en durf te escaleren!
De innovatiefase is afgerond en dan moet het daadwerkelijk gebruikt gaan worden. En nu? Als het goed is heb je hier vanaf het begin al over nagedacht. Maar iets nieuws introduceren is ook maatwerk. Waarbij je andere ‘types’ collega’s nodig hebt dan het creatieve team waarmee je begon. Je stapt over van padvinders naar padbouwers. Gedragsexperts, juristen, bedrijfsvoering, projectmanagers, opleiders, inkopers. Als je ook nu met meer organisaties samenwerkt heb je meer slagkracht. Dan kun je de krachten bundelen. Zo werken verschillende organisaties momenteel samen aan nieuwe regelgeving rond drones. En wees creatief, zoek naar de rek in regels. Staat er bijvoorbeeld echt dat je ‘met eigen ogen’ moet inspecteren? Of kan je een drone beschouwen als ‘vooruitgeschoven ogen’?. En als het project helemaal vast zit? Durf te escaleren! Bel de directeur, de DG, de SG. Zij zijn opdrachtgever van vernieuwing en zouden eigenlijk achter jullie aan moeten jagen met de vraag: hoe kan ik helpen, want we hebben dit nodig!
Tot slot tip 8: Is de olifant geslaagd? Leer en communiceer
Wees je bewust van je successen en communiceer erover, als dat kan open. Claim hiervoor ook tijd. Zorg ervoor dat iemand je innovatieproces gaandeweg de rit documenteert: wat gaat goed, wat niet, wat zijn tips voor een volgende keer? Leer van de successen en van innovaties die niet slagen. Waarom is dit een succes geworden? En dat andere niet? Hoe goed heeft die olifant zijn balans gehouden op dat hele dunne koord?
